Түгээмэл асуулт хариулт

Хөдөлмөрийн харилцаа

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40 дугаар зүйлийн 40.1.4-т заасан үндэслэлээр ажлаас халагдсан юм. Яг ямар тохиолдлуудад энэ үндэслэлээр ажлаас халдаг вэ?

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 40 дугаар зүйлийн 40.1.4-т ажилтан хөдөлмөрийн сахилгын зөрчлийг давтан гаргасан, эсхүл хөдөлмөрийн харилцааг шууд зогсоохоор хөдөлмөрийн гэрээнд тухайлан заасан ноцтой зөрчил гаргасан бол хөдөлмөрийн гэрээг цуцлахаар зохицуулсан байдаг. Өөрөөр хэлбэл энэ зохицуулалт нь дараахь 2 тохиолдлыг илэрхийлнэ. Үүнд: 1. Хөдөлмөрийн гэрээг шууд цуцлахаар хөдөлмөрийн гэрээнд тухайлан заасан ноцтой зөрчил байх, эсхүл 2. Хөдөлмөрийн сахилгын зөрчлийг давтан гаргасан байх /ажилтан сахилгын зөрчлийг 2 буюу түүнээс дээш удаа гаргасан байхыг ойлгох бөгөөд сахилгын зөрчлийг гаргаснаас хойш 6 сар, илрүүлснээс хойш 1 сарын дотор шийтгэл оногдуулсан байх ёстой/

Байгууллагын ажилтнуудын хүрээнд “дундын хуримтлалын сан үүсгэх журам” баталж болох уу?

Байгууллагын дундын хуримтлалын сан үүсгэх журам боловсруулах талаар хуулиар тусгайлан зохицуулсан зохицуулалт байдаггүй. Тиймээс дундын хуримтлалын санг үүсгэх журмыг боловсруулахдаа өөрийн байгууллагын онцлог болон дотоод зохион байгуулалтай уялдуулан боловсруулна.

Бүх нийтийн бэлэн байдлын зэрэгт шилжүүлсэн үед ажилтанд цалин хөлс олгох уу?

Тухайн байгууллагын дотоод журам болон хөдөлмөрийн гэрээнд тохирсон хэмжээгээр олгоно. Хэрэв энэ талаар зохицуулалт байхгүй бол Хөдөлмөрийн тухай хуульд зааснаар Гамшиг болон аюул үүссэн, хүндэтгэн үзэх бусад шалтгаанаар ажилдаа ирж чадаагүй ажилтанд үндсэн цалингийн 50 хувьтай тэнцэх хэмжээний олговор олгоно. Мөн Ажилдаа ирээгүй ба гамшиг, саатлын хор уршгийг арилгахад биеэр оролцсон ажилтанд үндсэн цалингийн хэмжээгээр олговор олгоно гэж тус тус заасан.
[Цааш унших...]
Гэр бүлийн эрх зүй

Хүүхдийн төрсний бүртгэлийг хэзээ хийлгэх ёстой вэ?

Эцэг, эх, эсхүл түүний итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, эсхүл эрх бүхий байгууллагын төлөөлөгч хүүхэд төрсөн өдрөөс хойш 30 хоногийн дотор холбогдох баримт бичгийг бүрдүүлж, төрсний бүртгэлд бүртгүүлнэ.

Хүүхдийн төрсний бүртгэлийг хэзээ хийлгэх ёстой вэ?

Эцэг, эх, эсхүл түүний итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, эсхүл эрх бүхий байгууллагын төлөөлөгч хүүхэд төрсөн өдрөөс хойш 30 хоногийн дотор холбогдох баримт бичгийг бүрдүүлж, төрсний бүртгэлд бүртгүүлнэ.

Хүүхдийн тэтгэлгийг хугацаанд нь төлөөгүй бол ямар хариуцлага хүлээх вэ?

Гэр бүлийн тухай хуульд хүүхдийн тэтгэлгийг хугацаанд нь төлөөгүй бол дараах хариуцлага хүлээхээр заасан. Үүнд: 1. Тэтгэлэг төлөх тухай талууд гэрээ байгуулсан бөгөөд тэтгэлгийг хугацаанд нь төлөөгүй бол учирсан хохирлыг гэрээнд заасан журмаар нөхөн төлнө. 2.Шүүхийн шийдвэрээр тогтоосон тэтгэлгийг хугацаанд нь төлөөгүй бол хожимдуулсан хоног тутамд тогтоосон тэтгэлгийн үнийн дүнгийн 0,5 хувиар алданги төлөх ба алдангийн нийт хэмжээ төлөгдөөгүй тэтгэлгийн үнийн дүнгийн 50 хувиас хэтрэхгүй байна. Шүүхийн шийдвэрээр тогтоосон тэтгэлгийг хугацаанд нь гэж тэтгэлэг болон түүнийг төлөх тодорхой хугацааг шүүхийн шийдвэрт заах бөгөөд уг хугацаанд төлөөгүй байхыг хэлнэ.
[Цааш унших...]
Компанийн эрх зүй

Компани захиралтай мөн гүйцэтгэх захиралтай байж болох уу?

Хувьцаа эзэмшигчдийн хурал, Удирдах зөвлөл, Гүйцэтгэх удирдлага гэсэн дарааллаар компанийн удирдлагыг хэрэгжүүлнэ. Гүйцэтгэх удирдлага нь компанийн дүрэм болон төлөөлөн удирдах зөвлөл /байхгүй бол хувьцаа эзэмшигчдийн хурал/-тэй байгуулсан гэрээнд заасан эрх хэмжээний дотор компанийн өдөр тутмын үйл ажиллагааг удирдан зохион байгуулна. Компанийн дүрэмд гүйцэтгэх удирдлагыг багаар хэрэгжүүлэхээр заагаагүй бол хувь хүн хэрэгжүүлнэ. Хувь хүн гүйцэтгэх удирдлагыг хэрэгжүүлж байгаа тохиолдолд уг этгээд компанийн гүйцэтгэх захирал байна.

Гүйцэтгэх захирал солигдсон өөрчлөлтийг заавал Компанийн гэрчилгээнд оруулах уу?

Хуулийн этгээд, түүний салбар, төлөөлөгчийн газрын улсын бүртгэл хөтлөх журмын 8.3.4-т зааснаар Компанийн гүйцэтгэх удирдлага өөрчлөгдсөн тохиолдолд Улсын бүртгэлд бүртгүүлэх үүрэгтэй байна.

Нэг гишүүнтэй ХХК хувьцаанаасаа өөр этгээдэд шилжүүлсэн бөгөөд түүнийг гүйцэтгэх захирлаар томилоод, үүсгэн байгуулагч нь өөрөө Ерөнхий захирал байж болох уу?

Компанийн ерөнхий захирлаар үүсгэн байгуулагч нь өөрөө ажиллаж болно. Гэхдээ “Компанийн тухай хуулийн 83 дугаар зүйлийн 83.8-д Гүйцэтгэх удирдлага нь төлөөлөн удирдах зөвлөлөөс олгосон эрх хэмжээний хүрээнд хэлцэл хийх, гэрээ байгуулах, компанийг төлөөлөх зэргээр компанийн нэрийн өмнөөс итгэмжлэлгүйгээр үйл ажиллагаа явуулна” гэж заасан байдаг тул Компанийг төлөөлөх эрх бүхий этгээд нь Гүйцэтгэх захирал байна. Ерөнхий захиралд Компанийг төлөөлөх эрх байхгүй.
[Цааш унших...]
Захиргааны эрх зүй

Захиргааны хэм хэмжээний акт гэж юу вэ?

Захиргааны ерөнхий хуулийн 59 дугаар зүйлийн 59.1-д зааснаар Захиргааны хэм хэмжээний акт гэж хуулиар тусгайлан эрх олгогдсон захиргааны байгууллагаас нийтээр заавал дагаж мардүүлэхээр гаргасан, гадагш чиглэсэн, үйлчлэл нь байнга давтагдах шинжтэй шийдвэрийг ойлгоно.

Захиргааны акт гэж юу?

Захиргааны ерөнхий хуулийн 37 дугаар зүйлийн 37.1-д зааснаар захиргааны акт гэж захиргааны байгууллагаас тодорхой нэг тохиолдлыг зохицуулахаар нийтийн эрх зүйн хүрээнд гадагш чиглэсэн, эрх зүйн шууд үр дагавар бий болгосон амаар, бичгээр гаргасан захирамжилсан шийдвэр болон үйл ажиллагааг ойлгоно.

Манай компани 2015 оноос хойш ямар нэг үйл ажиллагаа явуулаагүй, татварын албанд Х тайлан гарган өгдөг байсан. 2020 оноос татварын тайлангаа ямар хугацаанд гарган өгөх вэ?

2020 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс дагаж мөрдөх Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.8-д Албан татвар төлөгч үйл ажиллагаа эрхлээгүй тухай тайлан гаргасан жилийн дараагийн татварын жилээс эхлэн жилд нэг удаа дараа оны 02 дугаар сарын 10-ны дотор харьяалах татварын албанд хүргүүлнэ гэж заасан байна.
[Цааш унших...]
Гэрээний эрх зүй

Ямар тохиолдолд газар эзэмших эрх дуусгавар болох вэ?

Газрын тухай хуульд заасан дараах үндэслэлээр газар эзэмших эрх дуусгавар болно. Үүнд:  Газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ болон газар эзэмших гэрээний хугацаа дуусахад сунгуулах хүсэлт гаргаагүй;  Газар эзэмшигч иргэн нас барсан, нас барсан гэж зарлагдсан, сураггүй алга болсонд тооцогдсон бөгөөд түүний хууль ёсны өв залгамжлагч байхгүй нь тогтоогдсон, газар эзэмшигч аж ахуйн нэгж, байгууллага татан буугдсан;  Эзэмшигч газар эзэмших гэрээгээ цуцлах тухай хүсэлт гаргасан;  Газар эзэмших эрхийн гэрчилгээ хүчингүй болсон;  Газрыг тусгай хэрэгцээнд авч нөхөх олговрыг газар эзэмшигчид бүрэн төлсөн.

Гэрээслэлийг хэрхэн гэрчлүүлэх вэ?

Гэрээслэлийг бичгээр хийж, үйлдсэн газар, он, сар, өдрийг зааж, нотариатаар гэрчлүүлэх бөгөөд гэрээслэл хийсэн газар нотариат байхгүй бол баг, сумын Засаг даргаар гэрчлүүлнэ. Түүнчлэн дараах тохиолдолд гэрээслэлийг нотариатаар гэрчлүүлсэнтэй нэгэн адил үзнэ. Үүнд: 1. Цэргийн алба хаагчийн гэрээслэлийг түүний алба хааж байгаа цэргийн ангийн удирдлага гэрчилсэн; 2. Хорих газар хоригдож байгаа буюу ажиллаж байгаа иргэний гэрээслэлийг хорих ангийн дарга гэрчилсэн; 3. Хөлөг онгоцонд зорчиж яваа иргэн болон багийн гишүүдийн гэрээслэлийг онгоцны ахмад гэрчилсэн.

Хөөн хэлэлцэх хугацаа гэж юу вэ?

Иргэн, хуулийн этгээдээс зөрчигдсөн эрхээ хамгаалуулахын тулд шүүх, арбитр зэрэг байгууллагад нэхэмжлэл гаргаж болох хугацааг хуулиар тогтоосныг хөөн хэлэлцэх хугацаа гэнэ. Хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн бол үүрэг гүйцэтгэгч үүрэг гүйцэтгэхээс татгалзах эрхтэй байдаг. Хуульд өөрөөр заагаагүй бол хөөн хэлэлцэх ерөнхий хугацаа 10 жил байна. Харин гэрээний үүрэгтэй холбоотой шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх хугацаа 3 жил байна.
[Цааш унших...]
Бусад

Зохиогчийн эрх зөрчсөн үйлдэлд ямар хариуцлага хүлээлгэдэг вэ?

Зөрчлийн тухай хуулийн 8.3 дугаар зүйлийн 1-т зааснаар Зохиогчийн эрх болон түүнд хамаарах эрхийн тухай хуулийг зөрчсөн нь эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэхээргүй бол зөрчил үйлдэхэд ашигласан эд зүйлс, хууль бусаар олсон хөрөнгө, орлогыг хурааж, үйл ажиллагааг зогсоож, учруулсан хохирол, нөхөн төлбөрийг гаргуулж хүнийг 500,000 төгрөгөөр, хуулийн этгээдийг 5,000,000 төгрөгөөр торгоно.

Авлига гэж юуг ойлгох вэ?

Төрийн улс төрийн, захиргааны, тусгай албаны удирдах болон гүйцэтгэх албан тушаалтан, төрийн үйлчилгээний албаны удирдах албан тушаалтан болон ерөнхий нягтлан бодогч, ахлах нягтлан бодогч, төрийн болон орон нутгийн өмчит, төрийн болон орон нутгийн өмчийн оролцоотой хуулийн этгээдийн удирдах болон компанийн эрх бүхий албан тушаалтан, олон нийтийн радио, телевизийн Үндэсний зөвлөлийн дарга, гишүүн, ерөнхий захирал, улсын болон орон нутгийн төсвөөс санхүүжилт авч төрийн тодорхой чиг үүргийг хууль тогтоомжийн дагуу гүйцэтгэж байгаа төрийн бус байгууллагын удирдах албан тушаалтан, Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Улсын Их Хурал, бүх шатны иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын сонгуульд нэр дэвшигч, бүх шатны иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын дарга, төлөөлөгч, эрх бүхий байгууллагаас баталсан жагсаалтад заасан албан тушаалтан албан тушаалын эрх мэдлээ хувийн ашиг хонжоо олоход урвуулан ашиглах, бусдад давуу байдал олгох, иргэн, хуулийн этгээдээс тэрхүү хууль бус давуу байдлыг олж авах үйлдэл, эс үйлдэхүйгээр илрэх аливаа эрх зүйн зөрчлийг ойлгоно.

Ямар үндэслэлээр эвлэрүүлэн зуучлалын ажиллагаа дуусгавар болох вэ?

Эвлэрүүлэн зуучлалын тухай хуульд талуудын хүсэлт болон эвлэрүүлэн зуучлагчийн санаачилгаар дараах үндэслэлээр эвлэрүүлэн зуучлалын ажиллагааг дуусгавар болохоор зохицуулсан. Үүнд: 1. Аль нэг тал эвлэрүүлэн зуучлах ажиллагаанд оролцоогүй; 2. Уулзалт, ярилцлага удаа дараа хангалттай үр дүнд хүрээгүй, цаашид үр дүнд хүрэхгүй нь ойлгомжтой болсон буюу эвлэрүүлэн зуучлал амжилтгүй болсон; 3. Талууд эвлэрүүлэн зуучлалаар маргаанаа шийдвэрлүүлэх талаар идэвх санаачилгагүй хандсан; 4. Талууд эвлэрүүлэн зуучлалыг дуусгавар болгох хүсэлт гаргасан; 5. Эвлэрүүлэн зуучлалын хугацаа дууссан, цаашид сунгах боломжгүй болсон; 6. Эвлэрүүлэн зуучлагчийг талууд татгалзсанаар уг ажиллагааг цаашид үргэлжлүүлэх боломжгүй болсон.
[Цааш унших...]