Түгээмэл асуулт хариулт

Хөдөлмөрийн харилцаа

Гадаадын иргэнийг ажлын байраар хангахдаа аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэн хэдэн төгрөгийг ажлын байрны төлбөрт төлдөг вэ?

Аж ахуйн нэгж, байгууллага, иргэн нь гадаадын иргэнийг ажлын байраар хангаж, орлого бүхий ажил, үйлчилгээ эрхлүүлэхдээ ажлын байрны төлбөрийн хэмжээ нь 1 сард гадаадын иргэн бүрт Монгол Улсын Засгийн газраас тогтоосон хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 2 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцүү төлбөр төлдөг

Гадаадаас ажиллах хүч, мэргэжилтэн авах тухай гэрээнд ямар нөхцөлийг тусгадаг вэ?

Тус гэрээнд дараах ерөнхий нөхцөлийг заавал тусгасан байна. Үүнд: Гадаадын иргэний ажиллах байгууллага, гүйцэтгэх ажил үүрэг; Гадаадын иргэний ажиллах мэргэжлийн чиглэл, ажлын байрны нэр, хөдөлмөр эрхлэх гадаадын иргэний тоо; Гадаадын иргэний эрүүл мэндэд тавих шаардлага; Мэргэжил, боловсролын түвшинг баталсан баримт бичгийг харилцан зөвшөөрөх нөхцөл; Гэрээний хугацаа, гэрээ дуусгавар болох, түүнийг цуцлах нөхцөл; Цалин хөлсний хэмжээ; Хөдөлмөрийн аюулгүй ажиллагаа, эрүүл ахуй, хөдөлмөрийн нөхцөл, ажил, амралтын цагийн горим; Орон сууц, ахуйн хангамжийн асуудал; Нийгмийн даатгалын асуудал; Гэрээг хэрэгжүүлэхтэй холбогдон үүсэх маргаан болон хөдөлмөрийн маргааныг шийдвэрлэх арга хэлбэрүүд зэрэг болно.

Насанд хүрээгүй ажилтны ээлжийн амралтын хугацаа хэд хоног байдаг вэ?

Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 79 дүгээр зүйлийн 3 дугаар зүйлд “18 насанд хүрээгүй, хөгжлийн бэрхшээлтэй ажилтны ээлжийн үндсэн амралтын хугацаа ажлын 20 өдөр байна” хэмээн зохицуулсан байна.
[Цааш унших...]
Гэр бүлийн эрх зүй

Би нөхөртэйгээ гэрлэлтээ бүртгүүлээгүй юмаа. Бидний дундаас нэг хүүхэд төрсөн. Гэрлэлтээ бүртгүүлээгүй үед шүүхээр хүүхэддээ тэтгэлэг тогтоолгох боломжтой юу? Юу анхаарах ёстой вэ?

Гэр бүлийн тухай хуульд гэрлэлтээ бүртгүүлээгүй хүмүүсийн дундаас төрсөн хүүхэд нь гэрлэлтээ бүртгүүлсэн гэр бүлээс төрсөн хүүхэдтэй адил эрх эдэлж, үүрэг хүлээдэг учир хүүхэддээ тэтгэлэг тогтоолгох боломжтой. Хүүхэд эцгээрээ овоглодог бол эсхүл хүүхдийн эцэг мөн эсэх тал дээр маргаангүй бол эцэг тогтоолгох шаардлагагүй юм. Харин хүүхдийн эцэг мөн эсэх дээр маргаантай бол хүүхдийн тэтгэлэг тогтоолгох, эцэг тогтоолгох нэхэмжлэлийг хамт гаргах нь зүйтэй. Хүүхдийн тэтгэлэг тогтоолгох нэхэмжлэлийг өөрийн оршин суугаа газрын иргэний хэргийн анхан шатны шүүхэд гаргана. Нэхэмжлэлд дараахь баримтуудыг хавсаргана. Үүнд: нэхэмжлэл, улсын тэмдэгтийн хураамж төлсөн баримт, хорооны засаг даргын тодорхойлолт, хүүхдийн төрсний гэрчилгээний хуулбар, Хүүхэд эрүүл өсөн бойжиж байгаа талаарх тодорхойлолтыг өрхийн эмнэлэгээс авах, сургуулийн тодорхойлолт зэрэг баримтуудыг бүрдүүлнэ.

Сайн байна уу? Миний охин одоо 14 настай жирэмсэн. Төрөөд хүүхдийг нь би өөрийн нэр дээрээ авахад хаана хандах вэ?, жирэмсний амралт гэж надад олгогдох уу? бүрдүүлэх бичиг баримт гэж байдаг уу?

Хүүхдийг тэдний ашиг сонирхлын үүднээс үрчлүүлэх бөгөөд хүүхэд үрчлэх, үрчлүүлэхэд дараах ерөнхий нөхцөлийг хангасан байна. ҮҮНД: 1. Хүүхдээ үрчлүүлэх тухай эцэг, эхийн зөвшөөрөл болон хүүхэд үрчлэн авах тухай хүсэлтийг бичгээр гаргаж, нотариатаар, гэрчлүүлсэн байна. 2. Гэрлэгчдийн хэн нэг нь хүүхэд үрчлэн авч байгаа бол энэ тухай зөвшөөрлийг эхнэр буюу нөхрөөсөө авна. 3. Долоон нас хүрсэн хүүхдээс өөрийн зөвшөөрлийг авна. 4. Үрчлэн авахыг хүсэгч нь хүүхдийн оршин суугаа сум, дүүргийн Засаг даргад хүүхэд үрчлэн авах тухай хүсэлтээ гаргана. 5. Сум, дүүргийн Засаг дарга хүүхэд үрчлэн авах тухай хүсэлтийг хянан үзэж, үрчлүүлэх эсэх тухай шийдвэрийг 20 хоногт багтаан гаргана. 6. Хүүхэд үрчилсэн тухай шийдвэрийг үндэслэн иргэний гэр бүлийн бүртгэлийн ажилтан хүүхэд үрчилснийг бүртгэнэ. 7. Үрчлэгч нь насанд хүрсэн, иргэний эрх зүйн эрхийн бүрэн чадамжтай, хүүхдийг тэжээн тэтгэж, өсгөн хүмүүжүүлэх зохих боломжтой байх шаардлагыг хангахаас гадна үрчлэн авсан эцэг, эх нь төрсөн эцэг, эхийн адил эрх эдэлж, үүрэг хүлээнэ. 8. Харин ганц бие, бусдын асрамжид байгаа 60-аас дээш настай төрөл, садан бус Монгол Улсын иргэн, 60-аас дээш настай гадаадын иргэн, эцэг, эх байх эрхээ хязгаарлуулсан, хасуулсан буюу хязгаарлуулж, хасуулж байсан, урьд нь үрчлэн авсан хүүхдээ өөрийн буруугаас буцаан өгсөн, ашиг хонжоо олох зорилготой, шүүхийн шийдвэрээр иргэний эрх зүйн эрхийн бүрэн чадамжгүй буюу хязгаарлагдмал чадамжтай гэж тооцогдсон, сүрьеэ, сэтгэцийн өвчтэй, согтууруулах ундаа, мансууруулах бодис байнга хэрэглэдэг, эрүүгийн хэрэгт удаа дараа шийтгүүлсэн болон хорих ял эдэлж байгаа хүнд хүүхэд үрчлүүлэхийг хориглоно. Ийм шаардлагууд тавигддаг. Жирэмсний амралтын тухайд: Хөдөлмөрийн тухай хууль болон Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэвэр, тэтгэмжийн тухай хуульд жирэмсэн болон амаржсан эхэд л жирэмсний амралт, түүнтэй холбогдох тэтгэмжийг олгохоор зохицуулсан учир энэхүү тэтгэмж, амралт нь танд олгогдохгүй. Харин хөдөлмөрийн тухай хуулийн 106.1 “Ажил олгогч нь амаржсаны болон ээлжийн амралтаа эдэлсэн, гурав хүртэлх насны хүүхэдтэй эх эцэг өөрөө хүсвэл түүнд хүүхэд асрах чөлөө олгоно. Мөн 3 хүртэл насны хүүхэдтэй эцэг өөрөө хүсвэл чөлөө авч болно.” 106.3.-т Энэ хуулийн 106.1, 106.2 нь хүүхэд үрчлэн авсан эцэг, эхэд нэгэн адил хамаарна гэж заасан. . Үүний дагуу байгууллагынхаа удирдлагуудад хүсэлт гаргаж хүүхэд асрах чөлөө авч болно.

Эцэг, эх байх эрхийг яаж сэргээх вэ?

Эцэг, эх байх эрхээ хасуулсан хүний эцэг, эх байх эрхээ сэргээх тухай хүсэлтийг шүүх хянан үзэж, эцэг, эх байх эрхийг хүүхдийн эрх, ашиг сонирхолын үүднээс сэргээж болно. Хэрэв тухай хүүхэд үрчлэгдсэн бол эцэг, эх байх эрхийг сэргээхгүй. Мөн эцэг, эх байх эрх сэргээх нь хүүхдийн эрх, ашиг сонирхолд харшилж байгаа нь тогтоогдсон бол эцэг, эх байх эрхээ хасуулсан хүний эцэг, эх байх эрхийг шүүхээс долоо нас хүрсэн хүүхдийн саналыг харгалзан сэргээхгүй байж болно.
[Цааш унших...]
Компанийн эрх зүй

Хуулийн этгээдийн нэрийг гадаад үг, үсгээр авч болох уу?

Болохгүй. Монгол Улсын Засгийн газрын 2018 оны 339 тогтоолын хавсралтаар баталсан “Хуулийн этгээдийн нэр баталгажуулах журам”-ын 3.4-т зааснаар хуулийн этгээдийн нэр монгол хэлээр, крилл үсгээр илэрхийлэгдсэн байхаар заасан. Иймээс хуулийн этгээдийн нэрийг зөвхөн монгол хэлээр баталгаажуулан олгодог.

Компани захиралтай мөн гүйцэтгэх захиралтай байж болох уу?

Хувьцаа эзэмшигчдийн хурал, Удирдах зөвлөл, Гүйцэтгэх удирдлага гэсэн дарааллаар компанийн удирдлагыг хэрэгжүүлнэ. Гүйцэтгэх удирдлага нь компанийн дүрэм болон төлөөлөн удирдах зөвлөл /байхгүй бол хувьцаа эзэмшигчдийн хурал/-тэй байгуулсан гэрээнд заасан эрх хэмжээний дотор компанийн өдөр тутмын үйл ажиллагааг удирдан зохион байгуулна. Компанийн дүрэмд гүйцэтгэх удирдлагыг багаар хэрэгжүүлэхээр заагаагүй бол хувь хүн хэрэгжүүлнэ. Хувь хүн гүйцэтгэх удирдлагыг хэрэгжүүлж байгаа тохиолдолд уг этгээд компанийн гүйцэтгэх захирал байна.

Гүйцэтгэх захирал солигдсон өөрчлөлтийг заавал Компанийн гэрчилгээнд оруулах уу?

Хуулийн этгээд, түүний салбар, төлөөлөгчийн газрын улсын бүртгэл хөтлөх журмын 8.3.4-т зааснаар Компанийн гүйцэтгэх удирдлага өөрчлөгдсөн тохиолдолд Улсын бүртгэлд бүртгүүлэх үүрэгтэй байна.
[Цааш унших...]
Захиргааны эрх зүй

Захиргааны хэм хэмжээний акт гэж юу вэ?

Захиргааны ерөнхий хуулийн 59 дугаар зүйлийн 59.1-д зааснаар Захиргааны хэм хэмжээний акт гэж хуулиар тусгайлан эрх олгогдсон захиргааны байгууллагаас нийтээр заавал дагаж мардүүлэхээр гаргасан, гадагш чиглэсэн, үйлчлэл нь байнга давтагдах шинжтэй шийдвэрийг ойлгоно.

Захиргааны акт гэж юу?

Захиргааны ерөнхий хуулийн 37 дугаар зүйлийн 37.1-д зааснаар захиргааны акт гэж захиргааны байгууллагаас тодорхой нэг тохиолдлыг зохицуулахаар нийтийн эрх зүйн хүрээнд гадагш чиглэсэн, эрх зүйн шууд үр дагавар бий болгосон амаар, бичгээр гаргасан захирамжилсан шийдвэр болон үйл ажиллагааг ойлгоно.

Манай компани 2015 оноос хойш ямар нэг үйл ажиллагаа явуулаагүй, татварын албанд Х тайлан гарган өгдөг байсан. 2020 оноос татварын тайлангаа ямар хугацаанд гарган өгөх вэ?

2020 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс дагаж мөрдөх Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн 26 дугаар зүйлийн 26.8-д Албан татвар төлөгч үйл ажиллагаа эрхлээгүй тухай тайлан гаргасан жилийн дараагийн татварын жилээс эхлэн жилд нэг удаа дараа оны 02 дугаар сарын 10-ны дотор харьяалах татварын албанд хүргүүлнэ гэж заасан байна.
[Цааш унших...]
Гэрээний эрх зүй

Сайн байна уу? Би 2014 онд хүнээс 50 ширхэг, нэг нь 40,000 төгрөгийн үнэтэй нийт 2,000,000 төгрөгийн эрүүл мэндийн бүтээгдэхүүн авсан. Тухайн үед зээлийн хүү, алданги төлөх талаар тохиролцоогүй. Бараагаа борлуулсны дараа мөнгөө өгнө гэж тохирсон боловч одоо надаас зээлийн гэрээний хүү, алданги нийт 7,320,000 төгрөг нэхэмжилж байна. Бидний хооронд ямар нэгэн гэрээ байгуулагдаагүй.

Талуудын хооронд хүү, алдангийн асуудлыг тохиролцоогүй гэж ойлголоо. Иргэний хуулийн 232 дугаар зүйлийн 232.3, 232.6-д заасны анзын гэрээг бичгээр байгуулах бөгөөд гэрээг бичгээр байгуулаагүй бол алданги шаардах эрхгүй гэж заасан. Иймд талууд гэрээг бичгээр байгуулаагүй, хүүгийн талаар тохиролцоогүй тул нэхэмжлэгч нь хүү, алданги шаардах эрхгүй. Мөн Иргэний хуулийн 78 дугаар зүйл, 79 дүгээр зүйлд нэхэмжлэгчийн шаардлага гаргах хөөн хэлэлцэх хугацааны талаар зохицуулсан бөгөөд гэрээний үүрэг шаардах хөөн хэлэлцэх хугацаа 3 жил байна гэж заасан. Асуултад 2014 оноос хойш төлбөр төлсөн эсэх?, төлбөр төлж байсан бол хамгийн сүүлд хэзээ төлбөр төлсөн?, нэхэмжлэгч нь энэ бүх хугацаанд цагдаа, шүүхэд өргөдөл гомдол гаргаж шийдвэрлүүлж байсан эсэх нь тодорхойгүй байна. Иймд хөөн хэлэлцэх хугацаа нь таны хамгийн сүүлд төлбөр төлсөн огнооноос, аль эсвэл цагдаа, шүүх, холбогдох бусад байгууллагад өргөдөл, гомдол гаргаж байсан бол түүнийг шийдвэрлэсэн хугацаанаас хойш тоологдоно. Эдгээр огнооноос хойш 3 жилийн хугацаа өнгөрсөн бол нэхэмжлэгч нь хөөн хэлэлцэх хугацаа өнгөрсөн үндэслэлээр танаас дээрх төлбөрийг шаардах эрхгүй болж хувирна.

Хүү болон алдангийг хэрхэн тооцдог вэ?

Хүү болон алдангийг гэрээнд заасны дагуу тооцно. Харин хүүгээс анз тооцохгүй. /Иргэний хууль 222.6/

Алдангийг гэрээгээр заавал тохиролцох шаардлагатай юу, хэд хүртэл байхаар тогтоож болох вэ?

Хууль болон гэрээнд заасан хугацаа хэтрүүлсэн тал нь хоног тутамд гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0.5 хувиас хэтрэхгүй хэмжээгээр төлөхөөр тогтоосон анзыг алданги гэнэ. Хуульд өөрөөр заагаагүй бол анзын гэрээг бичгээр хийнэ. /Иргэний хууль 232.3/ Иймээс хуулиар тусгайлан заагаагүй бол алдангийн хэмжээг гэрээгээр /бичгээр/ тохиролцсон байх шаардлагатай.
[Цааш унших...]
Бусад

Агнуурын амьтан агнах, барихад хориглох арга, зэвсэг хэрэгсэл гэж юу вэ?

Дор дурдсан арга, зэвсэг хэрэгслээр агнуурын амьтан агнах, барихыг хориглоно. Үүнд: 1. Химийн болон тэсэрч дэлбэрэх бодис, тэсэлгээний хэрэгсэл ашиглах; 2. Агнуурын амьтны жим дээр нүх ухах, буу сойх, занга, сааль тавих; 3. Туурайтан амьтныг агнахад цасанд умбуулах, мөсөнд халтиргах, хясаа, эрэг, ганга руу нисгэх, хавх тавих; 4. Тарвагыг нүхэнд нь утах, ус цутгах, хавх, урхи тавих, нохойгоор зориудаар бариулах; 5. Агнуурын амьтныг агаарын болон авто тээврийн хэрэгслээр хөөх, гэрэлтүүлэх; 6. Загас барихад буу, бамбар, цахилгаан гүйдэл, хаалт, хашилга, гувчуур хэрэглэх; 7. Ахуйн хэрэгцээнд загас барихад тор хэрэглэх; 8. Ан агнах зориулалтын бус буу, сумаар; 9. Гол, мөрөнд бүх төрлийн завиар загасчлах. (Aмьтны тухай хуулийн 10)

Нэн ховор амьтныг агнах, барих зөвшөөрөл авч болдог уу?

Нэн ховор амьтныг төрийн захиргааны төв байгууллагын тусгай зөвшөөрлөөр зөвхөн эрдэм шинжилгээний ажил гүйцэтгэх зориулалтаар агнаж, барьж болно. (Амьтны тухай хуулийн 7.2) Төрийн захиргааны төв байгууллагаас олгосон тусгай зөвшөөрлөөр ховор амьтныг дараах тохиолдолд агнаж, барьж болно. Үүнд: 1. Cудалгаа, шинжилгээ, соёл, урлаг, эмчилгээний зориулалтаар; 2. Монгол Улсын болон гадаадын иргэн тусгай төлбөр төлсөн; 3. Тодорхой нутаг дэвсгэрт амьтны сүргийн бүтцийг зохицуулах болон халдварт өвчний голомтыг эрүүлжүүлэх зорилгоор агнаж, барьж болно. Харин бусад зориулалтаар нэн ховор амьтныг агнаж бэлтгэсэн арьс, яс, бусад түүхий эдийг худалдах, худалдан авахыг хориглоно. Иргэн ахуйн зориулалтаар агнуурын амьтан агнах, барихад эрхийн бичиг, иргэн, хуулийн этгээд тусгай зориулалтаар агнуурын амьтан агнах, барихад тусгай зөвшөөрөл тус тус авч, үйлдвэрлэлийн зориулалтаар агнуурын амьтан агнах, барихад гэрээ байгуулна.

Яллагдагч ямар тохиолдолд хэргээ хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх боломжтой вэ?

Эрүүгийн хуулийн тусгай ангид хорих ялын дээд хэмжээг найман жилээс доош хугацаагаар оногдуулахаар заасан гэмт хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэнэ. Яллагдагч гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, хэргээ хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх тухай хүсэлтийг прокурорт гаргаж болно.Энэхүү хүсэлтийг шүүхэд хэргийг шилжүүлэхээс өмнө гаргах ёстой.
[Цааш унших...]